انتقاد صدرعاملی از جشنواره کودک

۳۰نماجوان-جشنواره فضای دلگیر کننده ای ایجاد کرده بود

هفته گذشته بیست‌وپنجمین جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان در اصفهان برگزار شد. به همین دلیل با رسول صدرعاملی یکی از داورهای این جشنواره در مورد حال و هوای جشنواره امسال گفت‌وگو کردیم. البته بحث‌مان به سینمای کودک و نوجوان و نگاهی به آن در سال‌های اخیر هم کشیده شد.

بعد از اینکه جشنواره کودک و نوجوان چند سالی برگزار نشد، این جشنواره امسال چه حال و هوا و ویژگی بارزی داشت؟
به نظرم دو وجه داشت؛ اولی که کمی آزاردهنده بود و فضای دلگیرکننده‌ای ایجاد کرده بود. عدم حضور خیلی از دست‌اندرکاران سینمای کودک بود. به این دلیل که یا فیلمی نداشتند یا دعوتی از آنها نشده بود و خلاصه جایشان خالی بود. من این نکته را بیشتر از نگاه مخاطبان می‌گویم. یعنی کسانی که در سینماها در رفت‌وآمد بودند و دنبال این سینماگران بودند. مثل کودکانی که دنبال بازیگران مورد علاقه‌شان و نوجوانانی که دنبال فیلمسازان مورد علاقه‌شان هستند و مثل سال‌های قبل در گوشه و کناری مشغول گپ و گفت با آنها می‌شوند. درواقع فضایی که همیشه در دوره‌های قبل و در حاشیه جشنواره می‌شد دید و گفت‌وگوهایی که میان اهالی سینما با مردم شکل می‌گرفت، به نظرم مهم‌تر از بقیه مسایل بود.
از طرف دیگر شور و شوق سابق هم دیده نمی‌شد. من چند باری که حدود ساعت ۹ شب به سینماها رفتم تقریبا تعطیل بودند. از طرف دیگر ۱۶ فیلم کودک و نوجوان به جشنواره رسیده بود که همه برای این جشنواره ساخته شده بودند و این خودش جای امیدواری دارد. اگرچه خیلی از این فیلم‌ها شتابزده ساخته شده بود اما این تعداد به هرحال امیدوار‌کننده بود.
چرا فکر می‌کنید جشنواره امسال چندان شاد نبوده و شور و شوقی در آن دیده نمی‌شده؟
مهم‌ترین دلیلش این است که پنج سال جشنواره در اصفهان برگزار نشده بود و دیگر اینکه آن‌طور که من پرس‌وجو کردم، قطعی شدن برگزاری جشنواره امسال هم خیلی دیر اتفاق افتاد و فرصت محدودی در اختیار برگزارکنندگان بوده است.
این جشنواره چه کارکردی می‌تواند برای سینمای کودک و نوجوان داشته باشد؟ به هر حال در سال‌های اخیر سینمای کودک و نوجوان رمق و رونق چندانی نداشته است؛ می‌شود امیدوار بود؟
یکی از علل عدم رونق سینمای کودک و نوجوان محدودیت‌ها و ممیزی‌هایی است که در این حوزه وجود دارد. ضمن اینکه فیلم‌ها به جای اینکه برای کودکان باشند، درباره کودکان شدند. به جای اینکه شادمانی و شادی با خود بیاورند تلخ و غمگین شدند و به ناهنجاری‌هایی درباره کودکان پرداختند. شوق و شعفی که در سال‌های قبل از دیدن فیلم‌های کودک و نوجوان حاصل می‌شد به زمینه اصلی سینمای کودک یعنی موسیقی، سرگرم‌کننده و مفرح بودن برمی‌گشت. در ضمن عملا حمایت‌های چندانی هم از این سینما نشد. مدت‌هاست که بحثی وجود دارد تا سینماهایی مخصوص کودکان ساخته شود اما این اتفاق نیفتاد. نکته دیگر اینکه همنشینی کودک و نوجوان هم خیلی بی‌معناست چراکه این دو موضوع ربطی به همدیگر ندارند و با هم متفاوتند. ظاهرا قرار شده از سال‌های آینده این دو جداگانه داوری شوند.
اوضاع سینماهای شهرستان‌ها و بقیه شهرها هم که تعریف چندانی ندارند.
زمانی هرچقدر فیلم ما در تهران می‌فروخت یک و نیم برابر آن در شهرستان‌ها بود. اما الان این رقم به ۳۰‌درصد تهران رسیده است. یکی از علت‌های عدم رونق این حوزه را باید در همین مساله جست‌وجو کرد، چراکه در خیلی از شهرستان‌ها اساسا سینمایی وجود ندارد. خیلی جالب است چند شب پیش فرماندار یکی از شهرها در تلویزیون در حال صحبت بود و می‌گفت ما در شهرمان سینما نداریم چون توجیه اقتصادی ندارد و اضافه کرد که به جای سینما ترجیح می‌دهیم تالار درست کنیم! ببینید، درک ایشان از سینما مثل برج‌سازی است و کمترین دانشی در این زمینه ندارد. می‌خواهم بگویم ما مدیرانی از این دست‌کم نداریم، حتی آن مجری هم عقلش نمی‌رسد بپرسد یعنی چه سینما توجیه اقتصادی ندارد؟ ولی اساسا سینمای از جنس گلنار، شهر موش‌ها، کلاه‌قرمزی و… عمدتا شهرت‌شان را از تلویزیون گرفته‌اند و بعد خودشان را در سینما تعریف کرده‌اند و مخاطب فراوانی هم پیدا کرده‌اند. اسم این را نمی‌شود سینمای کودک گذاشت. من از سینمایی حرف می‌زنم که خلاق باشد و به شکل مستقل مشغول کار در این حوزه است. مثل کارهای کیارستمی، داوودنژاد و خیلی‌های دیگر.
به‌ویژه کارهای محمدعلی طالبی.
دقیقا، کارهای او در سینمای کودک بهترین نمونه است. تامل می‌کند، دغدغه پیدا می‌کند، تم مرکزی برای پرداختن به مسایل پیدا می‌کند و راجع به آن بحث می‌کند. در سینمای نوجوان این قضیه عملی‌تر و دراماتیک‌تر است. قابلیت‌های خوبی هم برای سرمایه‌گذاری دارند.
به هرحال همین فیلم‌ها هم مخاطب را به سینما‌ها کشاندند…
بله، در همان سال‌ها اشتباهات و بی‌برنامگی‌هایی وجود داشت. همان موقع که به بهانه کلاه‌قرمزی بچه‌ها را به سینماها کشاندیم، باید زمینه علاقه‌مندی نسل به نسل کودکان را به سینما فراهم می‌کردیم. برنامه‌ریزی نشد، مرتب سلیقه‌ها تغییر کرد و عملا این مساله رها شد. دلم می‌خواهد این جشنواره کودک و نوجوان اصفهان برای همیشه مستقر و تثبیت شود و هر سال دیگر ذوق نکنیم که جشنواره برگزار شد! بعد از آن باید نشست و فکری جدی برای این سینما کرد. به اعتقاد من سینمای کودک اهمیت بسیار زیادی دارد و باید بیش از اینها به آن پرداخت.

منبع:روزنامه شرق

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *